Dog Training is a journey!

Nieuwe inzichten voor koelen bij oververhitting van honden

Wed, 25 Jun 2025 18:35:48 GMT

Juni 2025- Bij oververhitting is de beste methode om zo SNEL mogelijk je hond te koelen.

Onder dompelen in KOUD water voor gezonde, jonge honden of helemaal nat te maken in combinatie met koele luchtstroom voor oudere honden (5,6).

Koel je hond EERST, voordat je naar de dierenarts gaat.

De informatie is inmiddels niet nieuw meer, maar toch zie ik elk jaar rond warme dagen verouderde informatie voorbijkomen, die de kansen op herstel verminderen of zelfs in gevaar brengen. Helaas zijn er nog veel artikelen (sommige ook geschreven door dierenartsen) die niet meer up to date zijn. In dit artikel kun je de meest recente wetenschappelijk ondersteunde informatie vinden.

Wanneer spreek je van oververhitting?

Er is sprake van oververhitting als de lichaamstemperatuur stijgt boven het punt dat de hond zijn eigen temperatuurregeling niet meer effectief naar beneden kan brengen naar een stabiel niveau (6).

Oververhitting kan leiden tot een hitteberoerte. In de humane geneeskunde is er sprake van verschillende benamingen voor de ernst van de situatie. In volgorde van minder tot ernstig; hitte stress, hitte uitputting en hitteberoerte. Bij honden wordt er in de wetenschappelijke teksten gesproken van meer algemene termen zoals oververhitting, “hitte-gerelateerde-ziekten” (HRI) en soms hitteberoerte.

Belangrijkste: wat moet je WEL DOEN bij oververhitting van je hond?

Het allerbelangrijkste is dat de lichaamstemperatuur zo SNEL mogelijk naar beneden wordt gebracht,
het is de tijdsduur in die te hoge temperatuur die het meest levensbedreigend is.
Koel eerst, daarna pas transport naar de dierenarts.

Tips:

Breng je hond naar de schaduw, koel je hond in de schaduw.
Gebruik KOUD water en dompel je hond onder (niet zijn kop natuurlijk)
Maak je hond HELEMAAL, OVERAL nat (ook op zijn rug!) — combineer met luchtcirculatie zoals een ventilator voor snellere koeling.
Gebruik wat voor handen is, alles wat kouder is dan de hond is beter dan niets!
Nogmaals; koel het hele lichaam
Als het mogelijk is temperatuur je hond. Rond de 40 graden wordt gezien als veilige temperatuur voor transport naar je dierenarts. Alternatief; de tekenen van oververhitting nemen af.

Dit zijn de EERSTE tekenen van oververhitting (gradatie mild)

Ongecontroleerd hijgen
Een slappe losse tong (spiertonus minder in de tong)
Vertraagde reactie of niet reageren op cues
Zoeken naar schaduw
Verlies van coördinatie, struikelen, zwalken

Als je ingrijpt bij deze eerste tekenen van hitteberoerte, met snel, KOUD koelen heeft je hond een goede kans om te herstellen (4).

Nogmaals: eerst koelen, dan naar de dierenarts.

De 10 minuten die jij naar de dierenarts rijdt als je niet eerst koelt, is 10 minuten langer op een te hete temperatuur. Zodra je naar de dierenarts rijdt probeer zoveel mogelijk (koude) luchtstroom te creëren (in combinatie met een natte vacht).

Gradaties in oververhitting volgens VetCompass Clinical Grading Tool (4)

(4) De Japanse Associatie voor Acute Medicine Heat-Related Illness Classification (JAAMHC) is een alternatief voor het diagnosticeren van mensen met oververhittingsverschijnselen. De gradaties beschrijven de symptomen, dit geeft een betere indicatie dan de temperatuur die ontzettend fluctueert.
De Vetcompass clinical grading tool voor HRI doet ditzelfde voor honden.

Matig (hitte uitputting)

Geen reactie op koelen
Veel kwijlen
Diarree (zonder bloed)
Overgeven (zonder bloed)
Een enkele aanval (seizure)
Instorten, met herstel

! In dit stadium heeft je hond direct veterinaire zorg nodig om te voorkomen dat het erger wordt!

Maar nog steeds geldt, eerst koelen, dan transport.

94,5 % van de honden uit de studie overleefden.

Ernstig (hitteberoerte)

Meerdere aanvallen (seizures)
Diarree met bloed
Overgeven met bloed
Bewusteloos
Verlies van coördinatie en verwarring
Lever en nierfalen

! Een hond in dit stadium heeft tot 37x zoveel kans om te overlijden.

Minder dan de helft (43,2%) uit de studie overleefden.

Lichaamstemperatuur 

De lichaamstemperatuur van je hond is niet per se de beste indicator, omdat sommige sporthonden een hogere tolerantie hebben dan een minder fitte hond, die op diezelfde temperatuur het loodje legt, blijkt uit onderzoek (2).

In een studie met honden waarin een hitteberoerte experimenteel werd veroorzaakt, werd 43°C genoemd als de kritieke grens die in klinische, hematologische, biochemische en pathologische veranderingen resulteerde. De tijdsduur dat de hond deze hete temperatuur had was een accurate voorspeller van overlijdensrisico (4).

Alhoewel een lichaamstemperatuur tussen de 41 en 43°C wordt geassocieerd met een significant groter risico op overlijden in vergelijking met honden met een lagere lichaamstemperatuur, is het DE TIJDSDUUR van een verhoogde temperatuur die klinische waarde heeft voor het risico op sterven. (Hoe lang had de hond een te hoge temperatuur?) Een enkel moment van een te hoge temperatuur is een slechte graadmeter, tenzij de temperatuur boven de 45 °C is (4).

De normale bandbreedte voor de lichaamstemperatuur van gezonde honden is momenteel gedefinieerd als tussen
36.6–38.8 ◦C (Hall and Carter, 2017) 

Doe wat je kan!

Alles wat helpt met koelen is beter dan niets. Gebruik wat voor handen is; koud water, lauw water, limonade, natte handdoeken, de koude sloot, je koelbox met ijsklonten.

Je hond zijn lichaam is al in shock door de TE HETE TEMPERATUUR, niet door te snel of te koud koelen.

Welke honden lopen het grootste risico?

Jonge, actieve mannen hebben specifiek een groter risico op HRI (hitte gerelateerde blessures), dit blijkt ook waar te zijn voor jonge actieve reuen. Net als oudere honden (en mensen) een groter risico hebben, vaak vanwege onderliggende medische aandoeningen. (4)

Bij oudere honden, of honden met een medisch risico zijn de adviezen nog tegenstrijdig. Daar is de voorkeur voor vacht helemaal natmaken (niet onderdompelen, wel hele vacht nat) in combinatie met luchtcirculatie. (5)

Hoe koelen honden? De feiten!

Convectie (de hond kan warmte kwijt aan de luchtstroom of water als de temperatuur lager is),
Geleiding (door bijvoorbeeld op een koeler oppervlak te liggen/ in de schaduw te gaan liggen),
Verdamping (doordat de ingeademde lucht wordt bevochtigd in de luchtpijp en dan weer uitgeblazen/ verdamping van kwijl op de tong)
Uitstralen (infrarode straling, zonder direct contact. de warmte die je afgeeft, ook met vacht aan de koelere omgeving)

 Wat koelt het snelst?

Uit een oude studie, uit 1980 al, blijkt al dat koelen het snelt gaat in zo koud mogelijk water. In deze (niet zo ethische studie) bleek dat comateuze honden met HRI het snelst koelen in water van 1-3˚C, maar dat het koeler langzamer ging dan honden bij bewustzijn. De reden hiervoor is dat comateuze honden niet meer kunnen hijgen, en dat hijgen cruciaal is voor koelen in oververhitte honden. (7)

In een andere studie uit 2019 liepen 9 sporthonden in fysieke topconditie, 15 minuten lang 10 km/u op een loopband in een afgesloten kamer op 30°C, 3 maal over een periode van 3 dagen. Na de fysieke inspanning werden 3 methoden gebuikt om te koelen: natuurlijk (niets doen), liggend op een koude mat van 4°C en gedeeltelijk ondergedompeld in een badje water van 30°C water voor 5 minuten.

De tijdsduur in hittestress was korter bij onderdompelen, dan de 2 andere methodes.

De gemiddelde tijd om de gastro-intestestinale temperatuur n aar een temperatuur van 39 ° C te laten zakken, was 16 minuten voor onderdompelen , 36 minuten (meer dan 2x zo lang!!!!) voor een koelmat en 48 minuten voor rustig koelen op natuurlijke wijze. (1)

Als we weten dat de kortste TIJDSDUUR van een te hete temperatuur (>41 ° C ) de sleutel is tot goed herstel, dan is het overduidelijk wat het snelst koelt. ZELFS met lauw water.

In een studie uit 2023 naar oververhitting van werkhonden in training, werden 2 makkelijk uitvoerbare koelmethodes getest: gedeeltelijk onderdompelen en voetzolen koelen met isopropyl alcohol. Alhoewel beide methodes effectiever zijn, dan niet ingrijpen bij oververhitting, is het onderdompelen het snelst en zorgde voor een koudere temperatuur dan met isopropyl alcohol. Een ander nadeel van de voetzolen koelen met isopropyl alcohol is dat het de hartslag aanzienlijk verhoogde, mogelijk door de geur of irritatie op huidaanraking. Daarom heeft onderdompelen de voorkeur. (2)

Wat zegt de wetenschap? Fabels & feiten

Fabel: Langzaam koelen anders raakt je hond in shock = niet waar!

Van alle fabels is deze de gevaarlijkste. Alle hieronder genoemde bronnen melden dat SNEL en voldoende koud koelen bepaald hoe groot de kans op herstel is.

Je hond raakt niet in shock van kou of te snel koelen, maar de te grote hitte verstoord allerlei processen; hoe langer je over koelen doet, hoe slechter de kansen zijn.

Fabel: Koud water is gevaarlijk.

Niet waar!

Koelen met koud water is NIET gevaarlijk. Koud water tussen 0.1- –15.0 °C koelt honden effectief (5).

Onderdompeling in koud(er) water zorgt voor een geleidelijke koeling tussen de hond zijn huid en het koelere water, doordat de hitte wordt overgedragen naar het omliggende water, waardoor de hond koelt (2)

Er zijn enorm veel studies gedaan in mensen en bij paarden over “de beste temperatuur” om te koelen. Uit al die studies komt dat de beste manier is om zo snel mogelijk te koelen, en hoe kouder het water, hoe sneller dat effect is bereikt. (5)

Koud water tussen de 1.7 en 15.0 °C wordt voor menselijke atleten aanbevolen als meest effectief. Direct koelen met koud water (emmers of sprayen) wordt als meest effectieve methode aanbevolen bij sportpaarden, waarbij het zelfs wordt voorgeschreven in de evenementregels van de FEI (Fédération Équestre Internationale).

In een studie verschenen in Exercise and Sport Science Reviews, wordt zelfs bot gesteld “het is vrij moeilijk, al dan niet onmogelijk, om een gezonde atleet te vermoorden die een hitteberoerte heeft door snel te koelen met koud/ijswater, mits het binnen enkele minuten na instorten gebeurt”. (9) Elke vertraging in het proces van snel koelen, door laat te beginnen of met minder effectieve middelen vergroot de kans op overlijden meer.

Koud water kan de bloedvaten aan het oppervlak iets doen samentrekken (vasoconstrictie), maar niet zoveel dat dit het koelen vermindert of negatieven medische bijwerkingen heeft!

De mythe dat het bloed stolt, komt niet door koud water, maar is een kenmerk van een hitteberoerte waarbij er door de te hoge temperatuur stolling in de bloedvaten wordt geactiveerd. Koelen vertraagt dit stollingsproces maar is alleen niet voldoende, omdat als er sprake is van stollingsproblemen er vaak ook problemen zijn met fibrine processen. […] Herstellen van een normale lichaamstemperatuur is de sleutel tot “normaal werkend bloed”. (10)

Fabel; je moet koelen met handdoeken en daartegenover je moet niet koelen met handdoeken!

Wat is waar?

Doet wat je kan!

Koelen met wat je hebt is nog steeds beter dan niets.

Als je de handdoek op je hond laat liggen, ontneem je de luchtcirculatie. Luchtcirculatie helpt juist met sneller koelen, dus liever niet. Als je de handdoek op de hond laat liggen, kan dit een beetje werken als een wetsuit. (Warmte vasthouden tussen de handdoek en de natte vacht.)

Doen: maak de handdoeken nat, doorweek de vacht van je hond, maak ze weer nat, wring ze uit over je hond.

De beste methode is nog steeds onderdompelen!

��️DELEN?

Dit artikel is geschreven door Naomi den Hartog, Certified Canine Fitness Master Trainer (CCFT-UK), AALO Fitness Master Trainer (voor mensen) en gepassioneerd agility- instructeur.

Ik schreef dit artikel omdat mijn dagelijks werk sporten (agility) met honden is en kennis over preventie van oververhitting essentieel is. Ik heb dit artikel met zorgvuldigheid geschreven, maar mocht je een onjuistheid tegenkomen, hoor ik dat graag.

Spreekt dit artikel je aan en wil je deze graag in een clubblad of magazine plaatsen?

Mail mij dan via info@naomidenhartog.nl en ik geef je groen licht om het met bronvermelding te publiceren.

Bronnen Heat injury studies

1. Comparison of Postexercise Cooling Methods in Working Dogs

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30859528/

2. a randomized crossover study comparing cooling methods for exercise induced hyperthermia and working dogs

https://www.mdpi.com/2076-2615/13/23/3673...

3. Ice-Water Immersion and Cold-Water Immersion Provide Similar Cooling Rates in Runners With Exercise-Induced Hyperthermia

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164337/

4. Proposing the VetCompass clinical grading tool for heat-related illness in dogs

http://www.nature.com/articles/s41598-021-86235-w

5. Post-exercise management of exertional hyperthermia in dogs participating in dog sport (canicross) events in the UK  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38518416/

6. “Cooling Methods Used to Manage Heat-Related Illness in Dogs Presented to Primary Care Veterinary Practices during 2016–2018 in the UK”

https://www.mdpi.com/2306-7381/10/7/465

7. Tapwater cooling (1980)

https://asma.kglmeridian.com/meridian/asma/published/rest/pdf-watermark/v1/journals/asem/51/9/article-p864.pdf/watermark-pdf/

8. Ice-Water Immersion and Cold-Water Immersion Provide Similar Cooling Rates in Runners With Exercise-Induced Hyperthermia

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164337/

9. Cold Water Immersion- The Gold Standard for Exertional Heatstroke Treatment

https://journals.lww.com/acsm-essr/fulltext/2007/07000/cold_water_immersion__the_gold_standard_for.9.aspx

10. Hemostasis and Thrombosis in Extreme Temperatures (Hypo- and Hyperthermia)

https://www.thieme-connect.com/products/ejournals/abstract/10.1055/s-0038-1648231#:~:text=Hyperthermia%20will%20lead%20to%20a%20prothrombotic%20state,thrombotic%20obstruction%20and%20an%20increased%20bleeding%20tende ncy

Vuurwerkangst- geluid maskeren

Sat, 30 Dec 2023 14:21:53 GMT

Tips voor het maskeren van vuurwerkgeluid

Soms om wat voor reden dan ook— heb je een hond die bang is voor bepaalde geluiden zoals vuurwerk, onweer (of mijn Rosie dichtslaan van kastdeurtjes bij de buren). Medicatie in combinatie met training kunnen hier een ontzettend positieve ommekeer maken, maar soms heb je daartussen wat nodig, of direct een “tijdelijke oplossing”.

Allereerst: je hond heeft een veilige schuilplaats nodig, (of liever meerdere). Dit kan vanalles zijn: onder het bed, een bench/box/ stoel met deken erover, een plaatsje in de kast. Terwijl ik dit schrijf ligt Rosie hoorbaar te snurken in het hoekje van de kledingkast waar ze nu ligt omdat men vandaag is begonnen met carbid schieten, met de wasmachine vlakbij aan voor het maskeren (vooral de fase van centrifugeren werkt goed!).

Recent werd een artikel in het Engels gedeeld, waarin heel mooi beschreven welke opties er zijn. Hieronder wat van die tips (vrij) vertaald en aangevuld door mijzelf met praktische voorbeelden.

Geluid maskeren

Geluid maskeren betekent simpelweg dat je ander geluid toevoegt waardoor het “vervelende” geluid minder opvalt, minder intensief is. Hierdoor wordt het moeilijker voor je hond om het vervelende geluid waar te nemen.

Daarnaast fungeert het als achtergrond geluid, zeg maar een soort rumoer, waardoor plotselinge geluiden minder opvallen.

In het echte leven doen gebeurt dit heel vaak en het maskerende geluid kan zelfs met laag volume: zoals in een cafe waarin geroezemoes is en je elkaar probeert te verstaan.

Soms is een luid geluid ook effectief: probeer maar eens een gesprek te hebben met de stofzuiger aan of een cirkelzaag.

Soorten geluid

“Brown noise” (bruine ruis) heeft de meeste lage frequenties en is het beste in te zetten om geluid te maskeren. Het klinkt als een soort lage bastoon, een snelweg met non-stop autoruis, harde rivierstroom, sterke wind.

“Pink noise” (roze ruis) heeft minder lage tonen maar is luider en de hogere tonen zijn zachter (dan witte ruis). Denk aan een goede regenbui.

“White noise” (witte ruis) heeft een mix van alle frequenties en meer hoge tonen. Denk aan een de ruis als je aan het zoeken bent naar het juiste radiokanaal.

Beste geluiden voor maskeren

Willekeurig of lage frequentie geluid (Bruine ruis)
Voor geluid maskeren zijn vooral de lage tonen, zoals in bruine ruis (Brown Noise) het meest effectief. Je kunt het geluid via Youtube o.i.d. afspelen en het beste resultaat heb je met een home sound systeem (waarbij het geluid over meerdere bronnen wordt afgespeeld).
Ventilator
Hoe groter, hoe beter- krachtiger werkt beter. Maar elke ventilator kan helpen.
Ook de ventilator in de badkamer lijkt goed te helpen :-D
Wasmachine of Vaatwasser
Mijn ervaring is dat vooral het centrifugeren heel goed werkt/ drogen --- dus spoelen en centrifugeren als je snel geluid moet hebben!
De vaatwasser op de eco-stand ben je zo een 4 uur verder.
Droger
Met een paar schoenen in de droger— zeker tijdens het ergste moment van de luide klappen van vuurwerk is dit een goede optie.
Alles met een motor
zelfs de robot-stofzuiger kan helpen, mits je hond er niet bang voor is. Stofzuiger aan, vergeet hem dan niet aan te zetten op de stand met de laagste, luidste tonen.

Alternatieven

Sommige muziek met voldoende lage frequenties, op een gelijkmatig volume en zonder pauzes tussen de liedjes. (Jazz., Western en veel symphonies zijn daarom NIET geschikt)
Pop muziek, met heavy metal of taiko drummen zijn effectief, maar alleen als je hond er niet van opkijkt.
TV met een praatprogramma of muziek
(Denk aan de lage tonen, gelijkmatig volume en geen pauzes als je wilt maskeren)

Tot slot

Geluid maskeren kan een geweldige managementtool zijn, maar op de lange termijn is het altijd beter om ook met training aan de slag te gaan. Vraag daarbij om hulp van een professional als je merkt dat het erger wordt. Geluidsfobieën worden meestal erger met tijd.

Dat gezegd te hebben, het lukt niet altijd en niet alles heb je in de hand :-) dan zijn managementtools zoals deze altijd fijn!

Sterkte met de feestdagen--- as we speak is mijn Rosie verplaatst naar de badkamer met ventilator en ligt ze onder het kast te bibberen, want het gaat hier los met carbid, en daar is bijna niet tegen te maskeren qua volume!!!

In het artikel van “Whole Dog Journal” staan ook nog tips voor specifieke andere geluidssituaties dan vuurwerk.
Bronnen:

htps://www.whole-dog-journal.com/behavior/noise-canceling-for-dogs/

https://www.soundofsleep.com/white-pink-brown-noise-whats-difference/

https://www.linda.nl/lifestyle/gezondheid/rust-brein-brown-noise/

Help! Mijn hond tikt latten

Sat, 08 May 2021 14:41:59 GMT

De meeste honden zijn te goed voor ons. We komen vaak weg met een slechte opleiding op het gebied van sprongtechniek en ook niet elke hond is een natuurtalent. Totdat je een hond krijgt die regelmatig latten tikt en het plezier van het spelletje voor jullie beiden drastisch afneemt door frustratie.

Mogelijke oorzaken

Vaak wordt er geroepen “mijn hond kent geen sprongtechniek!” als voornaamste reden dat een hond latten tikt. Mijn ervaring de afgelopen 10 jaar is dat het veel vaker andere oorzaken heeft, of een combinatie van verschillende redenen.

��

De hond heeft gebrek aan voldoende zelfbeheersing rondom agility-toestellen, waardoor hij niet kan nadenken als hij toestellen ziet. Dit is overigens NIET hetzelfde als passieve impulscontrole (op een matje liggen/ zitoefeningen met afleiding).

Niet kunnen omgaan met beweging

Dit geld voor veel drijvende rassen —aangezien zij gemaakt zijn om beweging te stoppen, is agility heel tegenstrijdig. In deze context probeer jij altijd voor ze uit te komen en kunnen ze zelden voor je komen om de beweging te stoppen, wat voor sommige honden tot extreme frustratie leidt.

Je moet je hond leren dat in de agilitycontext andere regels gelden en heel geduldig zijn met wat dát doet met het brein (wat er gebeurt in het lichaam tot op het niveau van neurobiologie).

Onzekerheid/ gebrek aan begrip van wat je vraagt

De hond snapt de verschillende cues niet goed genoeg. Hierdoor kan de hond meer naar de handler gaan kijken voor aanwijzingen/hulp. Zijn onzekerheid kan uitten in langzaam(er) lopen, rondtollen, omkijken en blaffen (/bijten).

Gebrek aan focus vooruit valt hier voor mij onder— niet genoeg snappen hoe de hond zelfstandig een sprong moet nemen ongeacht wat jij doet/waar jij bent.

Gebrek aan sprongtechniek

De hond weet niet waar hij moet afzetten, hoe hij zijn achterhand moet gebruiken om omhoog te komen, hoe hij moet verzamelen of hoe hij de afstanden moet inschatten. Hij weet niet wanneer (of hoe) hij moet verzamelen of juist uitstrekken.

Gebrek aan fysieke kracht/ fitheid

De hond heeft niet de fysieke kracht om een goed en veilig afzetpunt te creëren doordat de hond bijvoorbeeld onvoldoende kan remmen (gebrek aan o.a. core spieren en het lichaamsbesef over hoe de achterhand in te zetten), of dat been-bil-rug spieren niet genoeg kracht hebben om omhoog te kunnen (vooral in bochten of situaties waarin je hond niet gebruik kan maken van voorwaartse snelheid). Voor bochtenwerk, serpentines en eigenlijk alles heeft je hond een onwijs sterke core nodig om zijn stabiliteit te houden. Daarnaast een flinke portie kracht om de moeilijke manouvres uit te kunnen voeren en te remmen en weer te versnellen keer-op-keer.

Te langzaam of te snel de sprongen verhogen

Te snel en te langzaam kan verkeerde techniek als gevolg hebben. Te langzaam en je krijgt vlak springen en sommige honden worden onbedachtzaam. Te snel en de hond mist of kracht of zelfvertrouwen en kan compenseren met werkelijk slecht springen of heel erg gaan stotteren voor de sprong als ze onzeker worden omdat het springen niet (meer) fijn voelt. Hoe snel je de latten kan verhogen is kijken naar je hond.

Conclusie

Sprongtechniek is geen standaardwerk maar maatwerk. Zoals je nu weet kunnen er verschillende oorzaken zijn die allemaal een andere aanpak vereisen. Elke hond is anders!

Rio's dagboek- 6 maanden

Thu, 30 Apr 2020 09:12:05 GMT

Een verslag van de puppytraining, lifeskills & foundations (sportvoorbereiding) met mijn eigen pup Rio.

Rio is een half jaar oud! Waar gaat de tijd heen?

Ook deze keer heb ik weer een korte video gemaakt met enkele zaken waaraan we deze maand werkten.

Meer details weten? Check dan even de tekst onder het filmpje :-D

Kleine pakwerker, opspringen & bijten

Een van mijn prioriteiten is Rio te leren dat ik opspringen en bijten echt niet oké vindt. Ondanks dat het heel natuurlijk en begrijpelijk gedrag is, vindt ik het niet tof als er gaten in mijn kleding komen of als ik over mijn hond struikel (en ik wil ook niet op zijn poten staan als ik struikel).

Rio springt voornamelijk op als ik ineens snel beweeg, en/of als er meer opwinding bij komt kijken. Vanuit zijn genen als Border Collie heeft Rio een brein meegekregen dat compleet ingesteld is om exact dit te doen: reageren op beweging, de beweging controleren & stoppen. En dat is ook exact wat hij doet; mijn beweging stoppen! Soms is het ook gewoon speelsheid. Rio houdt van spel met contact.

Het is daarom belangrijk hem te leren HOE hij WEL moet reageren; namelijk meebewegen met 4 pootjes op de grond. En daarbij vooral niet te vergeten dat het jaren genetische aanleg is, dat ik niet wil onderdrukken maar wél wil sturen. Afhankelijk van hoe hoog de opwinding is, heeft dit effect op zijn leervermogen. Als de opwinding te hoog is, is hij geen stoute hond, maar wordt er wel een proces uitgeschakeld in het brein waardoor leren van gevolgen (beloning/straf) niet meer kan worden verwerkt.

In de video zie je mij cirkelwerk doen, iets wat ik van Greg Derrett heb opgepikt. Het woord zegt het al: je beweegt in een cirkel en ik probeer de momenten te belonen waarop ik kan schakelen van wandelen naar snel lopen, zónder opspringen.

Puppy fitness

Op deze leeftijd gaat het voor mij niet om zware oefeningen en ook niet zo zeer om 'fitness'.

Wat ik belangrijk vindt is dat mijn hond de functionele bewegingen, die hij in zijn dagelijks leven maakt, bewust uitvoert en op een manier die later bijdraagt aan een goede houding/bewegingsmechaniek. Functioneel bewegen zijn bewegingen die de hond van nature doet: zoals gaan liggen, opstaan, zitten, rennen, staan, springen.

Puppy's liggen en zitten graag als een puppy; ze liggen met hun achterpoten zijwaarts of zitten als een zak aardappelen. Sommige pups gaan vanzelf beter zitten naar mate hun spieren(kracht) verder ontwikkelt omdat hun lijf hen beter 'recht' kan houden in die posities. Dat is echter niet vanzelfsprekend.

Rio werkte al eerder aan 'recht zitten': rechte rug, knietjes naar voren, knietjes mooi boven de tenen. Ook werkten we aan 'vierkant liggen' denk aan een sfynx; de achterpoten keurig onder het lijf, knieën boven de tenen, hak plat op de grond.

In de video combineer ik de bewegingen nu, om hem te laten ervaren hoe ze voelen. Het gaat mij niet om een aantal repetities, en wat mij betreft ook nog niet om perfectie, maar om groei en ontwikkeling en bewust bezig zijn.

In de video zie je dat ik soms te ver/laag naar voren beloon, waardoor zijn hakken van de grond komen in de af.
Dat is waarom het zo belangrijk is dat je jezelf regelmatig filmt. Soms mis je een detail en kan je daar volgende keer weer beter op letten!

Rio's dagboek- maand 5

Mon, 09 Mar 2020 12:53:04 GMT

Een verslag van Rio's ontwikkeling en training met 5 maanden

Vorige week werd Rio 6 maanden!

De tijd vliegt voorbij en deze maand is Rio mentaal ontzettend aan het groeien en ontwikkelen geweest. Zo startten we begin van de maand met een angstfase. Rio was plotseling enorm schrikkerig onderweg; een persoon of mountainbiker waren opeens monsters, dan kwam er een blaf of een grom… totdat hij doorhad dat het mensen waren die hij enorm leuk vindt ;-)

Helaas hadden we vlak voor de stormen begonnen de pech dat er een boom(-pje) op ons pad viel. Rio heeft de zwiepende bomen argwanend in de gaten gehouden en als er maar een krakend geluid was, was hij op zijn hoede. De 3 weekenden met stormen waren uiteindelijk een uitkomst, want er was geen boom die niet zwiepte…. en zo werd alles weer normaal.

Vanaf het begin dat Rio bij ons is heeft hij een kort lontje & is hij snel gefrustreerd; stoppen met spelen? Hap! Einde oefening? Hap! Ik mag niet op de bank? Hap! Jij mij tegenhouden? Hap! Samen trainen, maar te moeilijk? Hap! En sowieso bij overprikkeling: altijd hap, hap, hap! Opwinding? Hap, hap, hap!

Afgelopen maand maakte hij een enorme ontwikkeling. Met gedoseerde oefeningen (met veel succes en piepklein dotje geplande frustratie) traint hij nu enorm graag; hij wordt minder gefrustreerd als hij even niet zeker weet wat de bedoeling is en probeert uit, of gaat even zitten en bekijkt de situatie, in tegenstelling tot de driftbuien met een-en-al bijten.

Waar hij voor heen helemaal niet reageerde op “au!” (op welke manier dan ook) kan hij nu wel stoppen met bijten of is hij te sturen naar iets wat hij wél kan doen. Ik vind het enorm mooi om te zien dat door ruimte te geven voor de onderliggende emotie (en geduld), er ruimte ontstond voor groei in zijn frustratiedrempel. De meeste tandjes en kiezen zijn nu door, wat ook een ontzettend grote rol speelde in zijn bijten.

Wél blijft dit een puntje van aandacht. Inmiddels zijn we met cirkelwerk begonnen (samen bewegen in een cirkel). Bij teveel beweging, komt er een kleine pakwerker tevoorschijn die graag in je mouw hangt of anders een lekker kuitje ook niet uit de weg gaat.

Sabrina deed laatst een trainingssessie met Rio en gooide alle trucs in de mix. Zij wist echter niet dat we tot dat moment nog helemaal geen verbale discriminatie hadden gedaan. Rio slaagde met vlag en wimpel! Ik natuurlijk super trots op mijn puppekind: hij kende de cues veel beter dan ik dacht, zelfs de ‘af’ waaraan we pas de week ervoor waren begonnen.

Rio is nog steeds heerlijk met kinderen, als hij ze ergens ziet, begint hij al te kwispelen. Hij gaat (uit zichzelf) keurig zitten, dankzij zijn fokker die hem “manding” heeft geleerd. Manding is een manier voor een puppy om te uiten dat hij iets graag wil: door te zitten heeft hij met 4/5weken al geleerd dat hij dan wordt aangehaald, voer krijgt, in of uit de ren mag etc. En tot op de dag van vandaag als hij kindjes ziet gaat hij uitzichzelf keurig zitten, kijkt met zijn allerliefst puppyogen en naar achtergevouwde oortjes de kindjes aan… en guess what… hij krijgt het altijd voor elkaar dat ze m aaien :-D

Als kers op de taart trainden we voor het allereerst in een groep van 6 hondjes (bijna allemaal broers van hem). Hij stond er tussen alsof het dagelijkse kost was. Rio kon zich keurig concentreren en schakelde van werk naar chillen in de bench, ondanks dat alle actie hem ook zeker opwond. Ook even samenwerken met de trainer omdat vrouwtje de oefening niet snapte, pff… piece of cake! werk = werk.

Voor mij was dit een belangrijke evaluatie om te zien hoe hij kon omgaan met zoveel opwinding in een indoor ruimte, waar het geluid ook altijd nog extra weerkaatst.

Nog steeds hoor ik vaak “je moet in een groep trainen anders komt het straks nooit goed op wedstrijden”. Maar dat is niet waar: ik wil gedoseerd mijn hond bloot stellen aan een wedstrijdomgeving op het tempo van mijn hond! Als ik een jonge hond heb die prikkelgevoelig is, wil ik hem helemaal niet aan zo’n heftige omgeving blootstellen. Grote kans dat ik die opwinding conditioneer aan de locatie. Pas nadat hij beter met zijn opwinding om kan gaan, voeg ik gedoseerd dat pakket toe. Dat wil niet zeggen dat ik er daarvoor niets aan doe. Rio luistert regelmatig naar agilityfilmpjes vanaf de computer, van pups af aan, thuis, in zijn veilige omgeving. Voor de komende periode staat op de planning om hier verder mee aan de slag te gaan.

Ik ben zo benieuwd hoe wij samen verder ontwikkelen.

Drive & Opwinding

Fri, 24 Jan 2020 15:40:40 GMT

Wat is het verschil? En waarom je het wilt weten.

In 2022 heeft dit artikel een update gehad.

Drive & Arousal

In mijn gesprekken met cursisten blijkt dat het verschil tussen Drive en Arousal niet altijd even duidelijk is. En dat is jammer, want daardoor mist er soms een stuk begrip naar de hond toe.

Te vaak worden honden gelabeld als ‘stout’, ‘hyper’ of een ‘gebrek aan drive’ met daaraan gekoppeld een terneergeslagen baasje, want tsja… hopeloze zaak. Soms herkennen we niet dat een hond over-opgewonden is en bestempelen we het als een hond met veel drive.

Ik hoop dat deze blog het verschil duidelijker maakt, want tenslotte willen we allemaal optimaal kunnen samen werken met onze hond!

Wat is Drive?

Er bestaan verschillende interpretaties van het woord “Drive”:

Drive is aangeboren prikkelgevoeligheid.
Drive is motivatie.
Drive is incasseringsvermogen/ vastberadenheid

Drive als aangeboren prikkelgevoeligheid

Drive kan wetenschappelijk worden uitgelegd als de aangeboren, biologisch vastgelegde drang om een behoefte te bevredigen. Het is een onbewuste reactie op prikkels, zoals dat je kippenvel krijgt. Let hier op ‘onbewust’ en ‘reactie’, het is geen keuze.

Drive is ook de mate waarin een hond op prikkels reageert, sommige honden reageren snel en veel op bijvoorbeeld visuele prikkels, anderen minder. Sommige honden zijn extra gevoelig voor geuren.

Alle honden hebben in hun genen aanleg om meer te willen voorzien in een bepaalde drang. De historie van een ras zegt hier veel over. Door vele jaren fokken is er geselecteerd op bepaalde vormen van drive omdat de mens de hond dan kan gebruiken als hulp. Zo kwamen er jachthonden voor het opsporen, voor het opjagen, voor het ophalen, kwamen er honden voor verdediging, honden voor vee of schapen drijven etc.

Elk van deze specifieke ‘drives’ prikkelen je hond om een aangeboren genetisch gedrag te laten zien. De Border Collie is (meestal) gevoelig voor het controleren & stoppen van beweging in zijn omgeving, met als resultaat het omcirkelen, fixeren of besluipen van de beweging. De windhond is eveneens gevoelig voor beweging maar zal snel de jacht inzetten met als doel een prooi te vangen. Beiden honden hebben ‘drive’ maar het ziet er allebei heel anders uit. In beide gevallen reageert de hond, zonder dat het zich bewust is hiervan.

Recent (2019) zijn er zelfs scans gemaakt van de verschillen in het brein van verschillende rassen en hoe anders het brein reageert op bepaalde prikkels!

Drive als motivatie

Een andere -veel gebruikte- uitleg voor het woord Drive is de passie, of motivatie om iets uit te voeren. De hond is bijvoorbeeld makkelijk te motiveren door beweging, waardoor hij in agility-context makkelijk speelt, makkelijk zijn eigenaar najaagt en doordat zijn instinct dan aangesproken wordt, zich als gevolg ook vaak makkelijk concentreert op deze acties.

Zo zijn Border Collies, Shelties of Jack Russels meestal wel te porren voor een spelletje met rennen/ speeltje najagen. Retrievers voor spelletjes en oefeningen waarbij de buit binnen mag worden gehaald.

De uitdaging aan jou is om te vinden welke natuurlijke ‘drives’ de sleutel zijn!

Drive als incasseringsvermogen/ vastberadenheid

Nog een andere uitleg is drive als vastberadenheid, het niet snel opgeven.

Je kunt je voorstellen dat dit een heel prettige eigenschap is wanneer je een (nieuwe) oefening onder de knie wilt krijgen. Een hond die blijft proberen, ondanks dat jij onduidelijk bent, weinig of te laat beloont, eigenlijk net te vaak om nog een herhaling vraagt, is natuurlijk heel makkelijk.

Daartegenover staat een hond bij wie jij alles ‘perfect’ moet doen; als jij te weinig beloond, het te moeilijk maakt of te lang doorwerkt zeggen ze gewoon ‘doeiiii, doe het zelf maar!’ of ‘pffff, dit is mij teveel'.

Vastberadenheid is tot op een zekere hoogte trainbaar, door de hond net genoeg uit te dagen en veel succes te laten ervaren.

Een hond die in training niet snel opgeeft is heel makkelijk voor jezelf. Dat wil niet zeggen dat een minder vastberaden hond niet kan leren beter om te gaan met ‘falen’ en ook niet dat een hond met minder ‘drive’ geen fenomenale prestaties kan neerzetten. Het vraagt echter een handler met wat meer drive ;-)

Wat is Arousal/Opwinding

Arousal is het Engelse woord voor opwinding of reactiviteit op prikkels. Hierin zit een overlap met de eerste beschrijving van “drive” (aangeboren prikkelgevoeligheid).

Hoe snel/vaak je hond reageert op prikkels is genetisch en een individuele eigenschap. Er zijn er honden die sneller opgewonden zijn (beweging = actie, denk aan de Border Collie), maar ook minder snel (denk aan de Molossers; die over het algemeen veel minder snel reageren en eerst overwegen, is het echt nodig- ja? Dan kom ik in actie.)

Vaker wordt er met “opwinding” bedoelt wat er fysiek met het lichaam gebeurt.

Opgewonden zijn is een complexe ’staat van zijn’ o.a. beïnvloed door de werking van de hersenen (welke gebieden actief zijn) en een chemisch proces in het lijf waarbij er verschillende hormonen en andere stoffen worden aangemaakt die elk op hun beurt weer zorgen voor veranderingen in het lijf. Opwinding heeft dus effect op de psyche van de hond én op het lichaam.

Opwinding = optimaal presteren

Niet alle opwinding is slecht. Opwinding is zelfs noodzakelijk om optimaal te presteren. Immers met een slapend lijf kún je niet optimaal presteren. Kijk naar de (voetbal)teams die nog even voor ze starten in een kring staan en er een yell op loslaten, de sprinter die aan de startlijn nog even op en neer springt, armen zwaait--- zelfs de popzanger pept zich nog even op voor hij dat podium op rent. Dit is goede opwinding, dit is je lijf klaar maken voor een optimale prestatie.

Bij opwinding wordt het lichaam klaar gemaakt voor actie. Opwinding activeert o.a. het zenuwstelsel, versnelt de hartslag, zorgt voor een betere doorbloeding en ademhaling en verhoogt spierspanning.

Het chemische effect op het brein beïnvloed het leervermogen, concentratie en het vermogen om opdrachten (aangeleerd gedrag) te kunnen uitvoeren.

Op je piek, waarin de balans tussen opwinding en prestatie precies goed is, ben je op scherpst mentaal en fysiek! (Yerkson-Dodson Law) Dit is waar de Olympische medailles worden gehaald.

Over opgewonden?

Te veel opwinding heeft wél een negatief effect. Het lijdt tot een verminderd werkvermogen en tunnelvisie; er ontstaat als het ware kortsluiting in je hond’s brein waardoor hij je soms letterlijk niet kan horen, geen nieuwe stof kan opnemen en bekende opdrachten niet kan verwerken.

Over-opgewonden is een overbelasting buiten je copingsvaardigheden. Het is de stress-zone, met gevoelens van frustratie, boosheid, onrust en/of paniek.

Te veel opwinding in agility kan zijn dat je hond langs sprongen rent, in sprongen land, heel veel latten tikt, vaker valt of struikelt, jou bijt, afreageert op zijn omgeving, alleen maar rondrent en niet meer luistert naar opdrachten die hij goed kent. In real life kan het zijn dat je hond letterlijk op alles reageert, auto’s, honden, blaadje dat voorbij dwarrelt, een vlieg- je hond kan geen voer meer aannemen, kan niet meer spelen en kan geen simpele opdrachten die hij goed kent verwerken.

Te veel opwinding, te vaak, is zelfs ongezond en kan leiden tot gedragsproblemen of ziekte als de hond niet meer in balans kan komen.

Opwinding is tot bepaalde hoogte beïnvloedbaar door training! Je kunt dit verbeteren door bijvoorbeeld je hond te leren werken, blijven nadenken, met verhoogde opwinding, werken aan kiezen voor geen reactie onder zijn threshold (mentale copingsgrens) en veelvuldig te leren schakelen tussen hoge opwinding en weer rust vinden (dat is niet hetzelfde als opgelegde rust).

Het verschil tussen Drive & Opwinding

Het verschil tussen Drive & Opwinding is, kort door de bocht, optimaal kúnnen presteren/leren of NIET …

een gedreven hond heeft focus en een helder brein om optimaal te presteren. Deze hond werkt vol zelfvertrouwen en plezier.
een hond die over-opgewonden is heeft een brein dat overbelast is en onderpresteert. Deze hond kan hyper, angstig of reactief zijn (of op het randje daarvan).

Optimaal presteren is genoeg motivatie (drive) en de ideale staat van opwinding vinden. Het is een dunne lijn tussen optimaal presteren en een hond die niet meer optimaal kan leren. Een dunne lijn die continue verandert.

Conclusie

Dát is waarom het zo belangrijk is om te begrijpen; opwinding en drive hebben beiden invloed op prestatie, leervermogen én plezier.

Ik hoop dat deze blog je bewust heeft gemaakt van het feit dat er heel wat meer gaande is in het brein en de hele fysieke staat van je hond, dan simpelweg je hond te labelen met veel/weinig drive. Ik hoop ook dat jullie kritisch kijken naar je eigen hond in training: is het genoeg of teveel opwinding? Is hij te scherp, zie je frustratie of heeft hij er plezier in en zelfvertrouwen in wat je vraagt?

En hopelijk heb je tussen de regels meegelezen:
Plezier hebben in een oefening kun je opbouwen, groeien - en is dus trainbaar.
Dat is goed nieuws voor iedereen die bang is dat hun hond niet ‘genoeg drive’ heeft.

Een hond die helemaal hyper aan de start staat/ op een agilitytraining is, kan niet optimaal leren of presteren--- al rent hij de longen uit zijn lijf voor je.

Mentale ontwikkeling van je hond in agility

Mon, 15 Apr 2019 09:21:49 GMT

Foundation training voor agility- mentale ontwikkeling

Ik krijg regelmatig hulpvragen over agilityhonden die na een periode in de sport ‘te opgewonden’ zijn. De hulpvraag wisselt tussen onschuldige dingen zoals voorbij een sprong rennen, opspringen of ronddraaien, naar mouwen bijten, tot het andere uiterste honden die in staat zijn hele sprongen omver te rennen.

Ik denk dat sommige van deze problemen hadden kunnen worden voorkomen, maar ik vermoed dat men zich daarvan niet bewust is.

Mentaal ontwikkelen is o.a. de druk opbouwen binnen de capaciteit van de hond.

En dit is waar het imho vaak mis gaat.

Want we vinden er wat van. We hebben er verwachtingen van. Van wat volgens ons ‘normaal’ is. Van hoeveel training ‘nodig’ is. Van wanneer je hond ‘oud genoeg’ of ‘nu moet het wel kunnen’. En als het tegenvalt vergelijken we met de hond van Jan of Piet, want die kan het al wel.

Maar honden ontwikkelen niet hetzelfde. Niet fysiek. Niet mentaal.

Wist je dat de meeste honden pas mentaal volwassen zijn tussen de 3 en 4 jaar?

We zijn ons –denk ik- niet bewust van de mentale uitdaging die wij onze honden vragen.

Dit geld zeker voor de mensen met een ‘high- drive’ of een bewegingsgevoelig ras. We gaan mee in de opwinding en verwarren het voor ‘drive’.

Neem bijvoorbeeld jump grids. Ik ben fan van grids. Groot fan zelfs.

Ik zie regelmatig filmpjes die ongeveer zo gaan “de hond staat aan het begin van een grid en wordt vastgehouden door een ander, zodat hij lekker fel wordt. Vervolgens rent de handler weg met het speeltje naast zich bungelend (soms al roepend) en terwijl de handler rent wordt de hond losgelaten over de hinderenissen en beloond aan het einde. We sjorren nog even en gaan op in ons feestje.”

We zeggen ‘we bouwen aan ‘drive’’. Prima. Goed idee..

… misschien.

Het ligt aan de hond voor je.

Waar is in bovenstaand plaatje de ‘bedachtzaamheid’?

Heeft de jonge hond de sprongen wel écht gezien? Heeft hij wel nagedacht over de obstakels tussen hem en handler? Is hij zich wel bewust van zijn passen? Is zijn brein nog wel aan of zit hij helemaal in zijn opwinding? Als je goed luistert naar de filmpjes hoor je soms al het antwoord (van het raken van de bumps- herhaling op herhaling).

Zonder dat men het zich beseft voegt men level 10 afleidingen (voor een bewegingsgevoelig ras) aan de taak toe, zoals een snel bewegend mens/ speeltje.

Zonder dat men beseft koppelt men een emotie aan de toestellen.

Agility als sport draait om snelheid. Maar mij, als baasje, draait het om een blije hond die van de sport kan genieten, met een brein dat oké is te functioneren in een agilityparcours.

Vooruit naar jaren later… nu hebben we een rete-snelle hond die als hij hindernissen ziet, helemaal waus wordt en maar 1 snelheid heeft en dat is plat en snel van A naar B. Helaas zonder zijn brein. Die latten tikt of krijst als hij een tunnel hoort (mijn Pan had hier een dingetje mee), zoveel blaft dat hij geen cues meer hoort , die misschien rondtolt als de handler niet snel genoeg is, in mouwen of benen bijt… en dan… help! ik heb een probleem.

Gek? Mmm, nee niet echt--- wij hebben immers die emotie aangeleerd van sprong = loose your mind en gaaaaaan, gewoon gaan.

Begrijp me niet verkeerd. Agility als sport draait om snelheid.

Maar mij, als baasje, draait het mij om een blije hond die van de sport kan genieten, met een brein dat oke is te functioneren in een agilityparcours. Want dat is waarom ik in de eerste plaats begon met agility, om samen te genieten.

En dat bouw je op… stap voor stap… afleiding voor afleiding… in het tempo van de hond… met in gedachten dat de mentale ontwikkeling van je hond nog veel langer duurt dan zijn fysieke ontwikkeling.

Socialiseren- wat is dat?

Mon, 15 Apr 2019 08:58:00 GMT

Socialiseren is POSITIEVE indrukken, niet veel indrukken

Socialisatie - de periode

Er bestaan veel verschillende opvattingen over socialisatie, wat het is en wanneer de beste tijd is. De socialisatieperiode start ongeveer tussen de 3-4 weken en eindigt rond de 12- 16 weken (afhankelijk van de fases die men meetelt). De periode tussen 7-12 weken wordt het vaakst genoemd als de meest ideale periode om je pup aan nieuwe prikkels bloot te stellen. Naast die open periodes, maakt je pup/hond ook enkele angstfases mee waarin hij minder goed nieuwe prikkels kan verwerken.

Nooit te oud om te leren!

Ook al is er een ‘meest ideale periode’ om je pup kennis te laten maken met de wereld, laat je niet gek maken door die ‘magische’ grens, ook daarna leert je hond nog steeds!

Socialisatie = POSITIEVE indrukken, niet veel indrukken

Maar wat is dat dan “socialisatie”?

Socialisatie is je hond leren dat de wereld een leuke, veilige plek is en dat jullie samen een team zijn. Socialisatie is zoveel mogelijk POSITIEVE indrukken op doen. Hoe meer positieve ervaringen jouw pup op doet, hoe meer vertrouwen hij heeft in de wereld. Dat is fijn, want een hond die vertrouwen heeft in de wereld, voelt zich minder snel bedreigd en bijt minder snel uit angst!

Een geslaagde introductie is als je je pup blootstelt aan ‘het nieuwe iets’ op een afstand waar hij nog graag met je speelt of voer aanneemt, waar hij nog kwispelt en zijn oortjes naar voren staan. Je pup is blij om ‘het nieuwe’ te ontdekken, of misschien kijkt hij even en besluit dat het helemaal niet zo interessant is. Prima, missie geslaagd!

Dit is hoe je socialiseert- tips voor socialiseren

Tip 1 -plan

Plan je socialisatie-uitjes zodat je hond geen overdosis krijgt aan nieuwe prikkels. Je puppy heeft heel veel slaap nodig.

>>>> 1 uitje, volgende dag vrij. 1 familiebezoekje, volgende dag vrij.

Tip 2- start op afstand

In vaktermen spreek je over ‘werken onder Treshold’, dat betekent dat elke pup zijn eigen grens heeft van wat nog leuk is, of te dichtbij voor iets nieuws en dus niet meer leuk. Om optimaal te leren is al je training onder die magische grens (dat heeft te maken hoe de hersenen werken- daarover een andere keer meer).

Omdat dat best moeilijk is in te schatten omdat jullie elkaar nog niet zo lang kennen, is je eerste introductie met iets nieuws altijd op grote afstand, dichterbij kan altijd nog. Grote afstand is zo ver dat je twijfelt of je pup het wel ziet. Kan hij spelen, wil hij voer aannemen, wil hij zelf dichterbij? Zo, ja ga samen naar jullie nieuwe ontdekking toe. Check halverwege nog een keer hoe het met de ‘denktank’ is (spel/voer).

Zo nee- dan blijf je lekker op veilige afstand waar je nog kunt werken. Een volgende keer start je weer op veilige afstand en misschien kunnen jullie dat uitje wel dichterbij!

Onthoudt dat elke pup zijn eigen tempo heeft en dat is oké. Zo lang jij zijn groeiproces respecteert zal hij uitgroeien tot een hond met zelfvertrouwen en net zo belangrijk: vertrouwen in jou omdat jij hem niet pusht in een situatie waarvoor hij nog niet klaar is!

Een puppyren/ puppy pen

Fri, 15 Feb 2019 13:06:05 GMT

Hulp in het voorkomen van puppy problemen!

Een puppyren is dat niet een beetje overdreven? Om eerlijk te zijn; ik vraag me af hoe ik het ooit deed zonder!

Bij verre weg is dit het advies wat mijn puppystudenten het meest in de wind wordt geslagen, want eerlijk is eerlijk: een puppyren in huis ziet er niet uit en het neemt (behoorlijk) ruimte in!

Waarom een puppyren?
Ken je het verhaal van de pup van de buren die de nieuwe exclusieve gympies van de buurjongen binnen 5 minuten had voorzien van een nieuw perforatiepatroon? Of die van de dame verderop wiens antieke kastjes nu zijn ingesmeerd met een anti bijt middel nadat Pien, de goldenpup, had besloten dat het kastje net zo fijn smaakt als haar botjes? Of Rex die heeft geleerd dat als je tijdens het koken achter het baasjes gaat staan, het zomaar kan zijn dat een hele pan vol lekkers naast je beland? Of Gucci die nog steeds niet alleen kan zijn en vanaf pups af aan overal was waar het baasje was, als ze op de bank zat, aan tafel zat, naar de wc ging, naar de keuken… Of Maggie van -de neef van de buurman- die het huis in een ravage omtovert als zij en de kat pak-me-dan-als-je-kan spelen?

Nou daaaarom, precies daarom is een ren zo fijn! Het geeft jou de ruimte om te koken zonder te worden getackeld, je kastjes, schoenen en al die andere dingen die je rond laat slingeren blijven heel. Het voorkomt zoveel ‘puppy-problemen’!

Nog meer voordelen van een puppyren
Maar net zo fijn voor je pup; in plaats van tijdens die momenten in de bench te moeten, kan hij nog zijn o-zo-gevaarlijke dinoknuffel bespringen, hij kan het in de lucht gooien, om dino vervolgens nog eens te besluipen. Hij kan kiezen of hij nog even wil spelen, actief zijn, of liever gaan slapen. Hij kan meer met zijn puppyenergie in een ren, zonder het nadeel dat hij jouw schoenen of meubels in zijn speelpartij betrekt.

En voor de Gucci ‘s? Alle pups starten zo; je pup is de eerste 7/8 weken nooit alleen geweest totdat ze bij jou kwam! Natuurlijk willen ze overal bij zijn, dat is compleet normaal en jij zou ook het liefst altijd samen zijn- veel leuker! Maar er komt een moment dat je baas of opdrachtgever vraagt of je nog van plan bent terug te komen. En als dat moment komt na een paar weken, is het wel zo fijn dat je pup al oké is met alleen zijn.

De ren is een uitstekende eerste stap waarin je pup je nog kan zien, hij kan nog spelen en bewegen, maar ze leert gelijk dat ze niet altijd pal aan je voeten kan zijn. Super handig als je even e-mails moet wegwerken of moet koken.

En heb je een andere viervoetige huisgenoot? Dan geeft de ren de ruimte om voor de viervoeter die het huis nu moet delen met de pup, veilig eens een kijkje te nemen zonder besprongen te worden. Je andere hond/ kat kan op zijn tempo kiezen of hij dichterbij wil, zonder dat je enthousiaste pup meteen in zijn gezicht springt. Op deze ongedwongen manier, kan de ander op zijn tempo kennis maken en voor je het weet liggen ze misschien rug-aan-rug tegen elkaar te slapen (met ren ertussen).

Puppy ren in de praktijk
De ren is alleen voor de momenten dat jij je aandacht moet verdelen; de boodschappen moeten worden opgeruimd, kind/partner komt thuis, je kookt, je kijkt tv, je zit achter je pc/laptop/smart Phone/ ander elektronisch apparaat.

Natuurlijk laat je je pup regelmatig los in huis, ook als je een ren hebt! Maar alleen als jij je volledige aandacht erbij hebt. Dat zijn de momenten dat jullie samen spelen, je misschien huiswerk van je puppytraining doet en alle knuffelmomenten. Doordat jij je pup alleen los laat als jij je aandacht bij je pup hebt, heb je een verkeerde keuze al in de smiezen voor het gebeurt en kan je voorkomen dat je pup ervaart hoe lekker dat leer te perforeren is, of hoe lekker het hout indeukt en versplinterd onder de druk van zijn tandjes.

Als je pup los loopt in huis is het de tijd waarin je ook actief aan de slag gaat met hoe je het later wilt: je leert je pup te chillen terwijl je op de bank zit (tv aan, maar niets wat je wilt volgen). Misschien vindt je het fijn dat je pup in zijn bed blijft als je aan tafel zit. En meest belangrijk; gewoon samen genieten van de puppy gekkigheid!

In de ren heeft je pup beschikking over botjes, speeltjes van verschillende formaten. Niet de hele inhoud van zijn speeltjescollectie! Liever af en toe speeltje wegnemen en nieuwe toevoegen. Je hond heeft water. Mijn ervaring is dat het fijn is om het waterbakje aan de ren vast te maken in een houder, maar dan niet pal naast het deurtje van de ren en ook niet in zijn slaaphoekje… beiden leiden tot een waterballet.

Hoe groot moet de ren zijn?
Je hebt echt geen groot huis nodig om een ren kwijt te kunnen. Puppy’s zijn klein en je hebt er maar 1 die in de ren hoeft. Genoeg ruimte = alsof 3-4 puppy’s uitgestrekt kunnen slapen, of de ruimte die beschikbaar is. (zie foto hieronder)

Hoe hoog moet de ren zijn?
De hoogte van de ren is zo hoog mogelijk! Er zijn namelijk puppy-geniusus die snel leren dat ze kunnen klimmen; die haken hun ellenboogjes over de rand en vervolgens trappelen ze met hun achterpoten- en hop! FREEDOM! Liever een van 80cm of hoger voor een mediummaat hond. (uiteraard in vergelijking met het formaat hond)

Waar zet ik de ren neer?
Set up: ik koppel de bench het liefst aan de ren. De plaats die ik kies is meestal de plek waar ik ruimte kan creëren, maar waar de pup ook rust heeft. Bij voorkeur niet pal naast een deur of looppad.

Hoe lang moet ik de ren gebruiken?
Ik adviseer de ren tot 4 a 8 maanden te gebruiken, afhankelijk van uhm… de vastberadenheid en vindingrijkheid van jouw pup en jouw trainingscommitment. Natuurlijk heb jij puppytraining en werk je continue aan life skills; zoals in een bedje slapen, zelfbeheersing om niet de visite te bespringen etc. Dus de ren is echt alleen als overbrugging nodig tussen de fase dat je pup nog regelmatig ‘slechte’ ideeën heeft en hij de training skills heeft om te chillen ;-)

Soort ondergrond?
Als je een graver hebt is het fijn om iets onder de ren te leggen, maar dat hoeft helemaal niet.

Extra Tips

Voorkomen is beter dan genezen, en dat geld helemaal voor gedrag dat je liever niet wilt zien! Als je volledige tijd en aandacht hebt is de pup los in huis. Maakt je pup een keuze die je liever niet ziet, laat dan zien wat hij wél moet doen (daag uit met speeltje dat wel mag). Heb je visite, moet je computerwerk doen, of iets anders waarbij je maar af en toe kan kijken: pup in de ren!

Combi bench+ ren = ideaal
Ik leer mijn pup wel om in een bench te kunnen slapen. Simpelweg omdat er veel situaties zijn waar het handig is als hij oké is met tijd te spenderen in een bench! Wedstrijden, hotels, vliegreizen met hond, de camper, op visite bij iemand die minder gek is op honden zijn een paar van die situaties.

Totdat je 100% zeker weet (door te filmen als je weg bent) laat je je pup niet alleen achter in de ren of bench. Je pup heeft geen halsbandje om als hij alleen is.

Je hebt je pup net, en hij is zo braaf! Waarom dan wel? Je hebt misschien, mogelijk, de braafste pup van de planeet. Maar waarschijnlijker is je pup nog aan het wennen, en straks als thuis vertrouwd is, wordt het rugzakje pas echt uitgepakt en worden de meeste engeltjes ook nieuwsgierige speelse bengeltjes!

En: ook jouw brave pup gaat straks tandjes wisselen! In plaats van dan telkens te moeten reageren als je hond een innerlijke kauwbehoefte heeft en overal bij kan om op te knagen zodat hij denkt dat hij “Nee!” of “Uh-Uh” heet. Voorkom dat allemaal door een omgeving te creëren waar hij geen verkeerde keuzes kan maken! De ren!

Pubertijd: waarin het lijkt alsof alles wat je ooit hebt getraind compleet voor niets was. Ook die fase komt nog! Soms is het fijn om de ren nog wat langer aan te houden, om ook deze soms tenenkrommende fase smooth te doorzeilen… en ach, je bent dan inmiddels ook gewend aan het lelijke object in je huis. Maar goed, de meeste pups die met de ren zijn opgevoed hebben zulke goede manieren geleerd dat dit echt overbodig is!

Heb je een andere viervoetige huisgenoot, laat je pup dan niet alleen achter in de ren of bench met de ander totdat je weet dat ze elkaar oké vinden. Geduld loont. En het voorkomen van najagen is zoveel makkelijker dan het later te moeten trainen. Uiteraard is het niet de bedoeling dat de ander de puppy gaat pesten in de ren. Vraag zeker je puppytrainer in begeleiding van dit proces!

Beste Hondenboek

Thu, 07 Feb 2019 17:40:51 GMT

Deze hondenboeken moet je lezen!

Er zijn zoveel leuke boeken te lezen over honden, maar welke moet je lezen? Hieronder mijn top 3 boekentips!

Kalmerende Signalen/ Calming Signals (engelse versie) van Turid Rugaas
Mijn favoriet omdat de belangrijkste les die je kunt leren is te herkennen of je hond het leuk vindt of niet!

Dit kleine boekje boordevol foto's laat je kort en bondig zien hoe je kan herkennen of je hond iets spannend vindt of niet. Ik zou willen dat elke hondeneigenaar deze signalen kon dromen. Persoonlijk vindt ik de Engelse versie beter geschreven.

Tegenwoordig is er een discussie of de hond de signalen bewust kan inzetten om de ander te kalmeren, of dat het simpelweg een gevolg is van de spanning... desalniettemin MUST-read dit moet je weten om een vertrouwensband met je maatje op te bouwen!

Ps. Ik heb de boekjes in Nederlands en Engels op voorraad. Mocht deze nog ontbreken in je collectie: info@naomidenhartog.nl
Shaping Succes- Susan Garrett
Een prachtig leesverhaal en trainingsdagboek over hoe een ‘out of control’ Border Collie toch een superteam werd in agility. Border Collie puppy Buzz maakt het zijn zeer ervaren eigenaar moeilijk in zijn enthousiasme om de wereld te ontdekken.

Het is mijn meest 'afgeleefde' boek in de kast, omdat ik er steeds in blijf teruglezen. Naast dat het verhaal over 'de hobbels in de weg' en Buzzy's gegil als hij ergens zijn zinnen op had gezet (hoe herkenbaar... Pan) makkelijk leest, wordt het afgewisseld met veel trainingstips. Wil je meer leren over toepassing van trainingstheorieën, zonder zware kost, dan leer je veel van dit boek. Zeker NIET alleen voor agilityfanaten.

Maar mijn favoriete les is mijn motto "enjoy the journey with your dog". (O, ja het boek is helaas alleen in het Engels)
Een hondenleven lang- elke pup een goede start Martine Burgers/Sam Turner
Bij verre uit het meest complete boek waarin alle recente kennis over het opgroeien van je pup is verzameld. Wil je je inlezen op de komst van een pup, of is hij net gearriveerd? Veel van je vragen worden in dit boek beantwoord.
Je leest alles over wat de fokker al in het nest kan doen zodat jouw pup 'wereldproof' is (en dan niet de standaard in-huis-heeft-de-stofzuiger-gehoord tips). Ook lees je over hoe je pup psychisch en fysiek ontwikkelt. Veel van de oefeningen staan ook in het boek van Susan ;-)

En wat is jouw favoriete boek?

Veel leesplezier!

De hond die je nodig hebt

Wed, 11 Apr 2018 13:18:02 GMT

Je krijgt de hond die je nodig hebt, niet die je verdiend.

Jaren geleden kwam ik deze quote tegen en tot op de dag van vandaag is die bij me gebleven. Want waarom heb jij nou die ene hond die zo moeilijk is? Waarom gaat het vaak niet zoals je had gedroomd? Had ik relaxter moeten zijn, of had ik misschien strenger moeten zijn? Meer trainen?

Nu bijna 8 jaar later weet ik zeker dat ik precies de hond heb gekregen die ik nodig had; eentje die mijn kennis op de proef stelde en mij dwong om andere kennis te verzamelen. Eentje met wie ik keihard heb moeten werken voordat hij überhaupt interesse in mij had als ik buiten was. Eentje die net zo gek als ik ben op knuffelen. Eentje met wie alles anders ging dan ik had gepland. Eentje die mij leerde dat het niet gaat om de prestaties, maar om 'de reis' samen tot team.

Dit is ons verhaal ...

Mijn allereerste ‘eigen’ hond heb ik zorgvuldig uitgekozen; 2 jaar zocht ik naar een fokker die aan mijn eisen voldeed. Vervolgens 2 jaar op een wachtlijst staan voor mijn droomcombinatie- geen probleem! Hij moet een perfect gezondheidsrapport hebben want met een beperking komen we niet aan de top. Hij heeft ouders die heel graag met mensen samenwerken. Mijn droompupje is een avonturier en heeft initiatief, want dan kan hij me veel gedrag aanbieden met trainen. Hij heeft meer pit dan onze vorige honden, want dan gaat hij nog sneller. Mijn volgende hond word immers superster op het Wereldkampioenschap Agility!

Ik ben heel toegewijd met het trainen van mijn Pan (zo heet mijn superster), we doen 4-6 keer per dag trainingspelletjes en alles houdt ik bij in mijn logboek. Vandaag zijn we lekker aan het wandelen in het bos, het is vroeg in de ochtend en nog niet druk in het bos, de zon schijnt, ik voel de warmte op mijn gezicht, de bossen zijn groen en geurig- kortom Pan en ik zijn samen aan het genieten. Life is good!

Ik start een van onze favoriete trainingspelletjes. Ik zeg “Ready… Steady…”, spring soepeltjes in mijn sprinthouding voor onze race. Voordat ik het op een sprinten zet kijk ik nog snel opzij…. helemaal geen reactie!

Pan ziet verderop een hond. Ver weg. Hij is nog een puppert dus hij moet alles nog leren- ik doe beter mijn best, herhaal het ritueel en probeer nog eens. Nog steeds geen reactie… Wat irritant! Die hond is hartstikke ver!

Ik verdubbel de afstand van die andere hond en probeer nog eens. Geen succes. Mmmm dit is een moeilijke afleiding… Een seconde ben ik even verbouwereerd. Dubbele afstand, favoriete spel, hij lette hiervoor heel goed op... ik concludeer dat ik hem met mijn huidige beloning (zijn favoriete speeltje) niet kan motiveren.

Ik pak het anders aan om toch succes te hebben; ik probeer zijn aandacht te krijgen en uit mij zak tover ik nu een bloederig stuk hart tevoorschijn. Ik houd het stukje voor zijn neus.

Maar verrek wat krijgen we nu?! Hij doet zijn hoofd opzij alsof mijn hand in zijn uitzicht zit en kijkt onder mijn hand met bloederig druppend hart door.

Zie ik dit nu goed? Ik dring nog eens aan: “heb je wel gezien dat ik wat lekkers heb voor jou?” Hij doet weer zijn hoofd opzij en kijkt onder mijn hand door “haal die biefstuk uit mijn gezicht, ik kan niet zien!”

Het moet er komisch uit zien bedenk ik me, een baasje die zo ongeveer onderste boven staat en een hond die niet eens een oortje draait om te luisteren naar zijn baasje.

Maar help! dit is een serieus probleem. Geen bal, geen piepend knuffelbeertje, geen bloedend hart… hoe ga ik in hemelsnaam mijn hond trainen als hij niets wil dat ik heb?! Nog vele vergelijkbare momenten volgden...

Als ik nu terug lees in mijn logboek over alle fratsen, hobbels en avonturen moet ik lachen… en ik ben dankbaar. Heel erg dankbaar, want zonder Pan had ik nooit de lessen gehad over motivatie, over je hond laten kiezen voor jou met passie en vuur, over dat het WK niet het belangrijkst is, maar de reis en de tijd samen. Ik ben ook ontzettend trots dat mijn pupje altijd die avonturier, dat initiatiefrijke en passievolle hondje is gebleven.

Precies de hond die ik nodig had <3

Dog Training is a journey!

Nieuwe inzichten voor koelen bij oververhitting van honden

Belangrijkste: wat moet je WEL DOEN bij oververhitting van je hond?

Wat zegt de wetenschap? ﻿ Fabels & feiten

Vuurwerkangst- geluid maskeren

Tips voor het maskeren van vuurwerkgeluid

Geluid maskeren

Soorten geluid

Beste geluiden voor maskeren

Alternatieven

Tot slot

Help! Mijn hond tikt latten

Mogelijke oorzaken

�������� ������������ ������������ ������ ������������������

Niet kunnen omgaan met beweging

Onzekerheid/ gebrek aan begrip van wat je vraagt

Gebrek aan sprongtechniek

Gebrek aan fysieke kracht/ fitheid

Te langzaam of te snel de sprongen verhogen

Conclusie

Rio's dagboek- 6 maanden

Een verslag van de puppytraining, lifeskills & foundations (sportvoorbereiding) met mijn eigen pup Rio.

Kleine pakwerker, opspringen & bijten

Puppy fitness

Rio's dagboek- maand 5

Een verslag van Rio's ontwikkeling en training met 5 maanden

Drive & Opwinding

Wat is het verschil? En waarom je het wilt weten.

Wat is Drive?

Wat is Arousal/Opwinding

Het verschil tussen Drive & Opwinding

Conclusie

Mentale ontwikkeling van je hond in agility

Foundation training voor agility- mentale ontwikkeling

Mentaal ontwikkelen is o.a. de druk opbouwen binnen de capaciteit van de hond.

We zijn ons –denk ik- niet bewust van de mentale uitdaging die wij onze honden vragen.

Agility als sport draait om snelheid. Maar mij, als baasje, draait het om een blije hond die van de sport kan genieten, met een brein dat oké is te functioneren in een agilityparcours.

Socialiseren- wat is dat?

Socialiseren is POSITIEVE indrukken, niet veel indrukken

Nooit te oud om te leren!

Socialisatie = POSITIEVE indrukken, niet veel indrukken

Dit is hoe je socialiseert- tips voor socialiseren

Een puppyren/ puppy pen

Hulp in het voorkomen van puppy problemen!

Beste Hondenboek

Deze hondenboeken moet je lezen!

De hond die je nodig hebt

Je krijgt de hond die je nodig hebt, niet die je verdiend.

Wat zegt de wetenschap? Fabels & feiten

��